Laatste posts

Meetings@Rotenboden

Op vakantie in Zwitserland heb ik altijd mijn camera bij de hand. Je weet zo’n beetje wat je tegenkomt, maar niet wie je tegenkomt. Het was, zoals altijd in dit gebied, stormachtig en stil en dat is waarom ik me er iedere keer weer op verheug om ‘het rondje’ te lopen. En in dit wandelgebied bij Rotenboden naast mijn favoriete rodelbahn, zie je dus altijd de imposante Matterhorn liggen. Overal steekt deze karakteristieke berg zijn kop op en vanaf de Zwitserse kant is deze enorm fotogeniek. Vanaf de Italiaanse kant is het een anonieme, onherkenbare berg…

Ik kwam al snel Japanners tegen die zo vrolijk kwamen aanlopen dat ik ze gevraagd heb of ik ze op de foto mocht zetten. Geen probleem, ze gingen er lekker voor staan en beoordeelden de foto’s mee. Daarna besloot ik dat ik iedereen die mij tegemoet zou komen, dus vanuit de tegengestelde richting, zou vragen om op de foto te gaan met de Matterhorn op de achtergrond. De Zwitsers uit Zurich en Genève, let wel geen natives want we zijn hier in Wallis, hadden er ook geen enkel probleem mee om op de foto te gaan. Zowel de Japanse als de Zwitsers vonden echter wel dat ik, om de serie compleet te maken, ook op de foto moest. Zo gezegd zo gedaan. De Duitsers die ik ontmoette wilden niet worden vastgelegd. Zij waren op een jubileumreis met z’n tweetjes en niemand wist dat ze hier waren en dat wilden ze graag zo houden. Even goede vrienden!

Een paar dagen later was het een prachtig zonnige dag en het stormde nu nog meer dan eerder deze week. Dat maakte het heel erg koud. Het was prachtig om er te zijn tussen de bergen met de stuivende sneeuw en  de heldere blauwe lucht, om heuvel op en heuvel af te klauteren. Deze keer kwamen twee mannen uit Jordanië met statief en fototoestel mij tegemoet, de één in een spijkerbroek en de andere in een trainingsbroek. Behoorlijk underdressed voor de temperatuur van dit moment. Ze vertelden, toen ze hoorden dat ik uit Nederland kwam, dat ze een dag eerder uit Amsterdam waren gekomen en de volgende dag zouden doorreizen naar Rome. Ze hadden zich vooraf geen voorstelling kunnen maken van de prachtige vergezichten en de heftige weersomstandigheden maar hadden de bijtende kou uiteindelijk graag over voor een mooi beeld van de legendarische Matterhorn.

 

Hanging out & doing stuff

Deze niet-wetenschappelijke definitie van een antropoloog past me als een jas. Ik las deze zin in het boekje ‘Think Like an Anthropologist’ van Matthew Engelke. Op de achterflap staan de vragen te lezen hoe antropologie ons kan helpen begrijpen wie we zijn, wat het ons kan vertellen over cultuur, niet alleen ver weg maar ook dicht bij huis, en waarom dat zo belangrijk is. Mijn hartje bloeide opnieuw op bij het lezen hiervan, wat een prachtig vak!

Hanging out & doing stuff dus maar wel met inachtneming van het behouden van enige kritische afstand. Volledig erin meegaan, going native, betekent dat je het overzicht verliest, dat je onderdeel wordt van je onderzoeksgroep. Hanging out lijkt soft maar bedenk dat het grootste gedeelte van onze communicatie non-verbaal is en dus veel informatie geeft over intenties, emoties, en meningen. Mits je ervoor openstaat natuurlijk. Oog voor diversiteit is van belang, het maken van keuzes en bovenal een holistische insteek: zien hoe alle delen als puzzelstukjes bij elkaar komen en het geheel overzien. Niet denken in verschillen maar in overeenkomsten, in wat ons bindt dus waardoor we met elkaar door kunnen en -willen in plaats van dat we van elkaar vervreemden. Doing stuff relateer ik aan het doen van interventies in de zin van achter je eigen beweegredenen staan en die van het team en verantwoordelijkheid nemen voor de daarbij behorende beslissingen en acties.

Cultuur en interactie zijn meer dan ooit thema’s in mijn werk, zowel in mijn coachingpraktijk als in mijn kunstprojecten. Vandaar dat ik dit nieuwe werk deze titel heb meegegeven. De kat met negen levens op een achtergrond van omgevallen bomen na de krachtige storm die eind januari dit jaar over ons land raasde. De kat symboliseert voor mij beweging, meebewegen, het steeds weer oppakken van nieuwe uitdagingen ook na een eventuele tegenslag. Het leven met open ogen tegemoet zien en er iedere keer opnieuw voor gaan. Nieuwe vaardigheden ontwikkelen, oude vaardigheden inzetten in nieuwe omgevingen, jezelf opnieuw uitvinden en daarvan genieten. Hanging out, zien wat er speelt en wat er op je pad komt en daar op inspelen, uitdagingen aangaan en gewoon je ‘stuff’, jouw ding, doen. In interactie met anderen en daarmee iets bijdragen aan een beetje meer begrip voor elkaar en de wereld om ons heen.

Ik ben begonnen als antropoloog, werd HRD-consultant, gericht op de ontwikkeling van mensen en het afstemmen van mensen, doelen en organisatieculturen en heb me verder ontwikkeld als fotograaf en kunstenaar. Deze vaardigheden combineer ik nu in onder andere workshops fotografie en storytelling voor scholieren. Communicatie en zelfbeeld zijn hierbij belangrijke onderwerpen met de focus op wie je bent en wat je gewild en ongewild uitstraalt in het dagelijkse leven maar ook op social media. De workshop fotografie en storytelling voor teams richt zich op het met elkaar uitdragen in wat je als team wilt bereiken en uitstralen, met als gezamenlijke uitkomst een visualisatie hiervan. Een interessant traject dat de teamgeest zeker zal bevorderen omdat je met je teamgenoten ontdekt en -deelt wat een ieder beweegt en welk doel je met elkaar nastreeft!

Portretten en straatbeelden: contact maken

Wat spreekt me zo aan in het maken van portretten en straatbeelden? De interactie met de geportretteerde en het contact dat ontstaat, ook als je elkaars taal niet spreekt.

Foto’s krijgen iets extra’s als dat gesproken of ongesproken contact tot stand komt. Ik beleef heel veel plezier aan het contact maken, een connectie voelen, iets creëren om dat vervolgens tot uitdrukking te brengen in de beelden. Ik weet over het algemeen zonder te kijken welke beelden de moeite waard zijn. Sterker nog, ik voel zonder te kijken of de geportretteerde het ook leuk vindt. Samen genieten is zo veel beter!

Winter in Beijing

De beste reistijd in Beijing? Zeker niet de winter, zo valt overal te lezen… Ik was echter in de gelegenheid om in januari te gaan en ik kreeg al snel visioenen van sneeuw op de Chinese muur, sneeuwbeelden bij de vele tempels en wintertaferelen zoals schaatsen en ijszwemmen op het Kunming meer bij het zomerpaleis in het Noorden. Een beetje anticyclisch denken bevalt me over het algemeen heel goed dus ik ben gegaan.

 

Maar, er was geen sneeuw. Wel was het heel erg koud, minus 12 graden Celsius, met een gevoelstemperatuur van soms wel minus 22 door de stevige landwind uit Mongolië. Eigenlijk te koud om stil te staan bij de prachtige details van de verboden stad. Een groot voordeel was wel dat het er niet zo druk was als in de zomer. Geen rijen en dus alle gelegenheid om op je gemak rond te lopen.

Er was nog iets bijzonders: prachtige blauwe luchten vanwege diezelfde kou en hele gezonde luchtomstandigheden. Min of meer on-Chinees als ik de media en mensen mocht geloven. Hoewel de luchtcondities dus goed waren, kreeg ik bij aankomst, waarschijnlijk uit gewoonte, toch een gezichtsmasker aangereikt. Ondanks de kou heb ik er op los gefotografeerd, want met die eerder genoemde blauwe lucht, kwamen de felle kleuren van de verboden stad en de tempels prachtig tot hun recht. Ik ben warm aangekleed op pad gegaan en kon mijn camera goed bedienen met dank aan de vooraf gekochte speciale handschoentjes. Toch een vooruitziende blik gehad.

 

Eigenlijk is dit precies hoe ik een stad graag bezoek, niet met mijn neus in een reisgids maar genietend van wat er op mijn pad komt. Natuurlijk wel met een plannetje in mijn hoofd maar met voldoende ruimte om daarvan af te wijken en mee te bewegen met de dynamiek ter plekke. Ook heb ik dankbaar gebruik gemaakt van tips van bekenden, bekenden van bekenden en onbekenden. En een overzichtskaart van de metro en het adres van het hotel in het Chinees had ik altijd bij me want Beijing is enorm groot en met slechts een paar woorden Chinees kom je niet ver.

 

Ondanks de kou heb ik genoten van de mooie plekken, de oude cultuur, de musea, de tegenstellingen tussen oud en nieuw, de mensen die ik heb ontmoet, de hotpot om warm te worden en de de fraaie wintertaferelen op het bevroren meer. Beijing in de winter is heel erg de moeite waard!!

 

 

Tsukiji Fish Market in Tokyo

Je onzichtbaar maken en meebewegen is één van de lessen die ik goed in mijn oren heb geknoopt. Een uitgangspunt bij het maken van reportages. Opgaan in de omgeving zodat mensen gewoon hun ding doen en blijven doen zonder zich aan mij of mijn fototoestel te storen…

Zo kwam ik ogen en oren te kort op de tonijnveiling op de Tsukiji Fish Market in Tokyo. Oorspronkelijk zou de markt in november 2016 worden verplaatst naar een locatie aan de rand van de stad. Dit is echter voor onbepaalde tijd uitgesteld. Het is één van de meest authentieke attracties van Tokyo, bovendien gratis. Je moet er wel vroeg voor op want er wordt maar een beperkt aantal toeschouwers toegelaten.

Ik ben dan ook vroeg opgestaan, al om 2 uur ’s nachts. De veiling is pas om 5 uur maar aangezien er maar 120 mensen in mogen moet je dus op tijd zijn. Niks blijkt minder waar, het is al snel vol. Ik mik op de tweede groep van 60 personen want ik heb gehoord dat de tonijnen in die tweede ronde groter zijn. Het lukt, ik kijk mijn ogen uit en wacht. Een visser geeft uitleg, zijn rubberlaarzen zijn brandschoon. Hij koopt een of twee tonijnen per dag die hij levert aan restaurants en particulieren.

Uiteindelijk mogen we om 5.50 uur naar binnen. Het kleine stukje dat we over het terrein moeten lopen om bij de veiling te komen is goed geregisseerd en wordt bewaakt door serieuze bewakers, want de typische karretjes met de cilinders voorop kunnen erg gevaarlijk zijn.

Het is een indrukwekkend schouwspel, eerst wordt door de kopers, ongeveer 800, de kwaliteit van de tonijnen bekeken. Ze mogen hiervoor een stukje van de staart testen, erg belangrijk want als je een mindere kwaliteit koopt maakt je geen winst. Er worden ongeveer 100 tonijnen geveild, in twee ronden. Dit is ongeveer in 10 minuten gedaan, met veel show en minimale handgebaren. Het vlees van de rug en de buik is het best en dus het meeste waard. Het kan wel tot 18.000 yen per kilo opbrengen, de staart is minder en levert maximaal 5000 yen op. De grootste tonijnen zijn ongeveer 230 kilo, met een prijs van 36.000 yen per kilo toch, omgerekend, een investering van zo’n 9.000 euro.

Na afloop dwaal ik door de naburige markt waar van alles te koop is, met de bijbehorende Shrine, welke de wijk moet beschermen. Tweemaal buigen, tweemaal klappen en dan nog een keer buigen. In de marktwijk ontbijt ik met sushi van witvis, erg lekker, en verser dan vers!

 

Seven-day black & white photo challenge

Ik werd op Facebook getagd om de uitdaging aan te gaan om zeven dagen, zeven zwart/wit foto’s van mijn dagelijkse leven te delen. Geen mensen, geen commentaar. Eigenlijk heel leuk voor iemand die het liefst mensen en interactie op de foto wil zetten. Heel snel ging ik ermee aan de slag. De ideeën kreeg ik tijdens mijn dagelijkse boswandeling met mijn Grote Zwitser, die ik voor de verandering niet op de foto heb gezet. Wel vind ik het vervelend om iemand anders op te zadelen met deze opdracht dus dat heb ik achterwege gelaten. Kettingbrieven waren vroeger al niet aan mij besteed, de dreigementen in het geval dat je de ketting verbrak, vormden voor mij voldoende uitdaging om de ketting te verbreken…

Maar dit was anders, hoe leg je je leven vast, wat je bezig houdt. Alleen met plaatjes, zonder mensen, interactie en woorden. In eerste instantie zag ik door de bomen het bos niet meer. Zo veel gedachten, beelden en keuzes die ik moest maken. Dit is het geworden, toch nog in een relatief korte tijd. En ik vond het leuk! Hier op mijn eigen site wel met een paar woorden toegelicht…

1-7

dag 1/7: Dit is het bos waar ik samen met mijn Grote Zwitser geniet van één van de vele wandelingen die wij ondernemen. Mijn gedachten zijn vrij tijdens het wandelen,  mijn eventuele frustraties loop ik van me af en nieuwe ideeën komen als vanzelf op.

2-7

Dag 2/7: Worstelingen zijn me niet vreemd. Soms zie ik in deze zeeleeuwen mensen. Het gekrioel, de schijnbare dans die wordt opgevoerd, het aandacht trekken van elkaar, het proberen te overtuigen. Verrassend genoeg merk ik dat ik deze foto ook vaak in gedachten heb als ik tegen moeilijke situaties aanloop. Bijvoorbeeld in de communicatie met nogal stellige mensen, als ik op mijn tenen moet lopen en, voor mijn gevoel, ieder woordje op een weegschaal moet leggen. Manoeuvreren of in goede banen lijden, is dan misschien een betere bewoording van de associatie die deze foto bij mij oproept.

3-7

Dag 3/7: Vandaag komt mijn dochter terug uit Engeland. Ze is even in het land om gezellig kerst te vieren en te buurten met haar vrienden en familie. Dan reist ze weer door naar haar volgende bestemming, het reizen zit in haar genen…

4-7

Dag 4/7: Ik ben bezig met een serie over heilige- en niet-heilige koeien die ik schilder op gefotografeerde, bewerkte achtergronden. Het is voor mij een manier om ervaringen te verwerken. Deze koeien vormen een vervolg op de sierlijke vissen uit de serie ‘moving forward’.

5-7

Dag 5/7: Foto’s selecteren vind ik zo moeilijk. Ik hou ervan om mensen te fotograferen in hun omgeving, in interactie met elkaar. Daar word ik heel enthousiast van en dan maak ik gewoon heel veel foto’s. En die hoeveelheid moet ik vervolgens weer terugbrengen tot behapbare proporties…

6-7

Dag 6/7: Ik laat me inspireren door kookboeken en restaurants en de leuke gerechten die voor mij worden bereid. Ik probeer ze na te maken en bewerk ze om de gerechten histamine-proof te maken. Zo houd ik mezelf scherp en inspireer hopelijk ook anderen om vol te houden om de doodeenvoudige reden dat het zoveel beter voelt. Dit is een simpele, lekkere lunch van zelfgebakken brood met mozzarella, avocado en pecanoten, afgemaakt met een beetje rucola.

7-7

Dag 7/7: Vandaag vieren we met z’n allen kerst bij mijn zoon in Rotterdam. Heerlijk genieten van elkaar, ieders belevenissen, de gezelligheid en het heerlijke eten. Ik voel me rijk!

 

Denken en doen als een antropoloog

Met mijn achtergrond als antropoloog ben ik gespecialiseerd in het ter discussie stellen van de manier waarop interacties plaatsvinden. Uiteindelijk is de manier waarop mensen met elkaar omgaan bepalend voor de cultuur. Dat geldt ook voor organisatieculturen. Zaken bespreekbaar maken, het proces vanuit verschillende perspectieven bezien, is wat mij betreft van onschatbare waarde. Tenminste, zolang we er niet in blijven hangen. Een volgende stap maken geeft veel voldoening maar het betekent wel dat je soms een grens moet stellen en voor jezelf moet vaststellen dat ‘het is wat het is’. Deze vaststelling biedt ruimte en is het moment om tot actie over te gaan!

Een tijdje terug heb ik bij een bedrijf voorafgaand aan een verbetertraject een interviewronde gedaan met het management en medewerkers. Gisteren sprak ik een betrokkene in dit proces en dat bracht mooie herinneringen terug. Ik heb gesprekken gevoerd met individuen die een afspiegeling vormden van de organisatie om zoveel mogelijk perspectieven mee te nemen in het vervolgtraject. Dit komt het verandertraject en de acceptatie van een eventuele verandering in de mindset ten goede. Wat beweegt mensen? Hoe denken ze? Hoe doen ze de dingen die van ze worden verwacht? Wat wordt in hun ogen als organisatie nagestreefd? En waarom doen ze iets van harte of juist niet? Pijnpunten die worden ervaren in een organisatiecultuur, werkprocessen en in interactie met anderen, worden nu eenmaal één op één makkelijker besproken dan in een groep. Wel is het als interviewer zaak om naast oprechte betrokkenheid ook enige kritische afstand te bewaren en de bevindingen goed terug te geven. Het garanderen en naleven van vertrouwelijkheid, de bijdragen van mensen serieus nemen en ze daarbij in hun waarde te laten, is hierbij een must. Zij hebben het lef om zich uit te spreken en zijn ook gebaat bij een prettige werkomgeving uitgaande van het gegeven dat je met elkaar tot mooie resultaten kunt en wilt komen.

visveiling copy

De volgende stap was om op basis van de bevindingen de benodigde acties te benoemen en, gekoppeld aan een implementatieplan, deze uit te voeren op basis van betrokkenheid. Vertrouwen was ook in dit geval een issue. Een probleem was dat er veel voor elkaar werd gedacht zonder dat dit werd gecheckt of uitgesproken. Wat het nog eens ingewikkelder maakt is dat werken en samenwerken steeds meer op afstand plaatsvindt en we elkaar niet continu tegenkomen. Op de vraag hoe betrokkenen weten wat de de ander denkt, kwam vaak het antwoord ‘dat weet ik gewoon’, ‘het is gewoon zo’ en ‘anderen denken er ook zo over’. Meningen worden veelal wel gecheckt bij gelijkgestemden want die zijn toegankelijker en eenvoudiger te benaderen. Steun is belangrijk maar dat zet de verschillen wel op scherp. Issues worden zo niet gedeeld met de persoon of personen in kwestie maar voor waar aangenomen en dat is jammer want het maakt van enthousiaste medewerkers teruggetrokken uitvoerders die soms ook niet in de gelegenheid zijn geweest om hun kant van het verhaal te vertellen. En zo wordt er gedacht in verschillen in plaats van in overeenkomsten.

We zijn natuurlijk allemaal verschillend door onze opvoeding, karakter, ervaringen, ons perspectief en in wat we belangrijk vinden in ons leven. Over het algemeen is er echter wel een ingang te vinden, iets wat ons bindt en wat genoeg vertrouwen geeft om met elkaar in gesprek te komen. Dit kan een basis vormen om gezamenlijk tot verbeteringen te komen in de interactie  met elkaar, zelfs op basis van individuele drijfveren. Het  gezamenlijke streven is dan om binnen de context van de organisatiedoelen tot mooie resultaten te komen en dit ook met elkaar te kunnen vieren onder het mom van dat we met elkaar, misschien juist wel vanwege alle verschillen, dit toch maar mooi voor elkaar hebben gekregen!

Kortom: Vertrouwen, bijdragen serieus nemen en vragen en doorvragen naar de betekenis van woorden,  plannen en consequenties zijn belangrijk in ieder samenwerkingsverband maar bij veranderingen die toch al een hoop teweeg brengen,  cruciaal. Naast het besef dat je er anders in kunt staan, verschillen mogen en persoonlijke drijfveren niet onverenigbaar hoeven te zijn, vormt dit een mooie basis voor verandertrajecten!